EGEMENLİK VE DEMOKRASİ TARTIŞMALARI ÜZERİNE
M. Beşir Eryarsoy · 25.08.2016 · 6 dk. okuma · Güncellendi 22.08.2026Bismillahirrahmanirrahim
Egemenlik meselesi insanlığın gündemine yeni gelen bir mesele değildir. Bu mesele Hz. Adem (as)’ın cennette yaratılıp cennete yerleştirildiği tarihten itibaren insanlık gündemindedir. Egemenlik konusu insanın hidayet ve dalâlet noktalarından en önemlisidir ve üzerinde en çok durulması gereken noktadır.
Şeytan Cenab-ı Allah'ın huzurunda verdiği taahhüdünde “Madem öyle, beni azdırdığından dolayı onları (insanları saptırmak) için mutlaka senin dosdoğru yolunda (pusu kurup) oturacağım. Sonra muhakkak önlerinden, arkalarından, sağlarından ve sollarından sokulacağım. Onların çoğunu şükredici bulmayacaksın." (Ar'af; 16-17) diyerek aslında insanları Allah’ın egemenlik alanından alıp kendi egemenliği altına sokacağını ve onlar üzerinde istediği gibi tahakküm kuracağını ifade etmektedir.
Kuran-ı Kerim'in ifadesi de şu şekildedir: “Gerçek şu ki, iman edenler ve Rablerine tevekkül edenler üzerinde onun (Şeytanın) hiçbir zorlayıcı-gücü (sultası/egemen olma otoritesi) yoktur”. (Nahl; 99) Kıyamet gününde kendisine tabi olanlardan uzaklaşacağını ifade ederek “Benim size karşı bir gücüm (otoritem/sultam) yoktu. Ben, sadece sizi (inkâra) çağırdım, siz de benim davetime hemen koştunuz.”(İbrahim; 22) diyecektir. Yasin suresinde egemenlik meselesinin oldukça hassas ve can alıcı noktası vurgulanarak şöyle denilmektedir: “Ey Âdem oğulları, «Şeytana tapmayın. Çünkü o, sizin apaçık bir düşmandır, Bana ibâdet edin. İşte dosdoğru yol budur» diye size emr etmedim mi?” (Yasin; 60-61)
Şeytana ibadet etmeyin bana ibadet edin diyor çünkü Allah için izlenmesi gereken veya ona ulaştıran dosdoğru yol budur.
Resulullah aleyhissalatu vesselam Efendimizin Veda haccında ifade ettiği gibi şeytan, nihai manada insanları küfre götürecek şekilde hakimiyeti altına almasa bile kısmî bir hakimiyete de razıdır. Peygamberimiz Veda haccında şunu söylemektedir: “Ey insanlar! "Muhakkak ki şeytan şu toprağınızda kendisine tapınmaktan tamamen ümidini kesmiştir. Fakat siz bunun dışında ufak tefek işlerinizde ona uyarsınız bu da onu memnun edecektir.” O halde Dinimizi korumak için bunlardan da sakınmalıyız.
Hakimiyetin meşruiyetini kabul etmek iman ve küfrü belirleyicidir. Kâinatta ve beşer hayatında Allah'tan başka egemen kabul etmemek, hüküm koymanın ve yasamanın yalnızca Allah'a ait olmasını kabul etmek imanın gereğidir. Bu yetkinin kısmen veya tamamen Allah'ın dışında herhangi bir varlıkta olduğuna inanmak, buna itikat etmek ve bunu kabul etmek ise küfürdür. Burada fıkhi meselelere ve ayrıntılara girerek cehalet ne kadar muteberdir ne kadar değildir gibi konulara girmek istemiyorum. Bu ayrı bir konudur ancak şunu unutmamamız lazım ki bir kimsenin Allah'ın hakimiyetini kabul ettiğini veya reddettiğini, şeytanın hakimiyetini kabul veya reddettiğini tespit edeceğimiz zaman nasıl ki iman ve küfür kati deliller ile hükme bağlanıyorsa elimizde mutlaka kat’i delillerin olması şarttır. Bu titizliği hüküm verme durumunda olan herkesin göstermesi lazım. Bu meselede hüküm vermek, meselenin teorik çerçevesini çizmek kadar kolay değildir.




