İSLAMCILIK - 1

Kökü Dışarda Olmak

Kökün ne olduğunu tesbit etmeden dışarı veya içeri tabirleri havada kalır. Evvela Müslüman olarak bizim kökümüz ana gövdemiz, üzerinde oturduğumuz inanç, ahlâk, yaşayış, düşünüş, idare ediş, edep, ahlâk neye dayanır veya neye dayanması elzemdir sorusuna cevap aramamız gerekir.

İnsanlık tarihi bizim de tarihimizdir. Kur’an, bize kökümüzü; Hz. Adem’e dayandığını bildirir. İnsanlığın atası Adem (a.s.) bizim atamız, ilk kökümüzdür. O da topraktan yaratılmıştır. Demek ki ilk kökümüz bütün insanlarla ortaktır ve bu da Adem (a.s)’dır, topraktır.

“Ey insanlar, sizi tek bir candan yaratan ve ondan da zevcesini var eden, her ikisinden de birçok erkek ve kadın türeten Rabbinizden korkun. Kendisi adına birbirinizden dileklerde bulunduğunuz Allah’tan ve akrabalık (bağın)ı kesmekten de sakının. Şüphesiz Allah üzerinizde tam bir gözetleyicidir.” (Nisa,1) “Allah, insanı pişmiş çamur gibi bir balçıktan yarattı.” (Rahman,14)

Irklar, renkler, diller de Allah’ın ayetlerindendir ve bizim de köklerimizin farklılıkları da bu tür dil, renk ve soy farklılıklarına dayanır. Bunlar ayrıcalık ve üstünlük için değil tanınmak içindir.

“Göklerin ve yerin yaratılması, dillerinizin ve renklerinizin farklı olması da O’nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Şüphesiz bunda bilenler için elbette ibretler vardır.“ (Rum,22)

“Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdar olandır.” (Hucurat, 13)

Demek ki asıl kökümüz topraktır, Adem (a.s)’dır ve bundan sonra da soy-sop, dil ve renklerdir. Şimdi buradan hareketle bütün insanların yaptıkları bizim mirasımız sayılır, dünyanın neresinde bir olumlu iş, düşünce, yapılanma varsa o bize aittir. Bu hususta bir yere saplanmak asla doğru değildir. Doğu da batı da Allah’ındır, doğulu veya batılının yaptığı da insanlık mirasının bir parçasıdır. Bu miras bazen faydalı bazen da zararlı olabiliyor, burada asıl olan faydalıyı seçebilme yetenek ve kabiliyetidir.

Dil, renk farklılığı; tanımak ve farkına varmak içindir. İlk önce bu dil ve renkleri herkes tanıyacak, inkar ayet inkarıdır ve insanın yaratılışına aykırıdır. Dahası Allah’ın yaratmasındaki hikmeti yok saymaktır. Dilleri ve renkleri hem tanıyacağız hem de geliştirip besleyeceğiz. İslâmcı adam dil ve renk farklılığını bir zenginlik sayar ve insanlığın gelişimi için gerekli ve lüzumlu görür. Dil ve renk farklılığı kök olarak kabul edilemez, ama inkarı da kerih görülür ve ayıplar. Dil, renk ve diğer farklılıklar kök değil daldır, meyve de dalda olur kökte olmaz. Ama kök olmadan dal da olmaz yaprak ta olmaz, meyve de olmaz.

Coğrafya, renk ve dil, muhafaza edilmelidir, yoksa insanlık tek düzeye indirgenir ve sığlığa yol açar. Kendinden emin olan İslâmcı, dünyanın neresinde olursa olsun olmuş, olmakta olan ne varsa onu öğrenir ve ondan ders çıkarır.

Heyecanlanmadan, ürkmeden, insanlık tarihinin gelişimini hesaba katarak bir değerlendirme yapabilirsek, insanlık kökünün neye dayandığını, kainat-insan ilişkisi, insan-insan ilişkisi, insan-Allah ilişkisinin temel değerlerinin neler olabileceğini anlama imkanımız olabilir.

Bugün dünyada yaygın olan ulus-devlet ve ulusçuluk anlayışının kökü acaba bizden mi çıktı? Fransız İhtilali ile başlayan ulus merkezli anlayış, yaşayış, idare ediş ve düşünüş biçimi yerli midir? Yoksa kökü dışarıda mıdır? Demokrasi idare biçimi bize ait midir yoksa bir yerlerden mi bize geldi? Asıl kökü dışarda olan modern dünyanın bize dayattığı ve kabul ettirdiği düşünüş, anlayış, idare ediş ve yaşayış biçimi ve zihin yapısıdır.