ALAK SURESİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

b) Kerim; çok cömert, hesapsızca insana bahşeden demektir. Doğan her insan bilgiyi baştan keşfetmez. İnsanın yaşaması ve hayatı anlaması için birçok bilgi yazı ile nesilden nesile aktarılmıştır. İşte bu durum ve insanın bilme yeteneği Allah'ın büyük bir lütfudur. Ayrıca insanın bilmediği şeyler her dönemde var olacaktır. Bunları da Allah insana öğretmektedir.

c) Ayette “Allah iman edenlere öğretti.” demiyor. Tür olarak insandan bahsediyor. Kerim ismi ile iman etsin veya etmesin her insana bilme yeteneği bahşetmiştir. Dolayısı ile bilim tüm insan toplumlarında ortaya çıkabilir. Ancak iman etmeyenler sadece nasılları anlayabilirler niçinleri ise sadece iman edenler anlayabilir.

﴾ ﴿كَلَّا إِنَّ الْ إِنسَانَ لَيَطْغَى ﴿ ٦﴾ أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى

Allah'ın iman etsin veya etmesin ayırt etmeksizin verdiği bilme yeteneği kâfir insanda bir yaratıcıya muhtaç olmadan kendisine yeterli olabileceği hissini oluşturur. Akıl ve bilim ile her şeyi yapabileceği zehabına kapılır. Bugün artık bilim çağında olduğunu bir tanrıya ihtiyacı olmadığını söyleyen pozitivist düşünceye sahip insan, bu ayetin anlattığı insan tipidir. Allah'ın “Kerim” isminin tezahürü olan bilme yeteneğini anlayamayıp kendini tanrı zannetmeye başlamıştır. İşin trajikomik olanı ise pozitivist düşüncenin, insan düşüncesinin sürekli yükselerek artık en son noktasına geldiğini ve artık insanın kendisinin tanrı oluğunu iddia etmesidir. Oysa Firavun bugünden yaklaşık dört bin yıl önce bu iddiada bulunmuştu. Karun da sahip olduğu hazinelerin kendisinde bulunan bir ilim sayesinde olduğunu iddia etmişti. Bugünün insanlarının farkı ise o zamanlar sadece Firavun tanrı olduğunu iddia ediyordu fakat bugün çok sayıda insan var. Paranın her kapıyı açtığına iman edenler de az değil. Dolaylı yoldan bugünün insanının bazısı birçok şeye güç yetirebildiğini düşünerek bir yaratıcıya ihtiyacının olmadığını, yaratıcıyı kabul etse bile artık ona ihtiyacının kalmadığını söylemektedir. İşte bu tür insan için Allah'ın tehdidi 1400 yıldır açıktır: Firavun suda boğulmuş, Karun hazineleri ile birlikte yerin dibine geçmiştir.

﴾ إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى﴿ 8

Hiç şüphe yok ki böyle kendini yeterli zanneden, Allah'ı inkâr eden insan Rabbine dönecektir. Tıpkı Firavun ve Karun'un gittiği gibi bu insanlar da bu dünya hayatından ayrılıp ahiret hayatına gidecektir.

﴾ أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى ﴿ ٩﴾ عَبْدًا إِذَا صَلَّى ﴿ ٠١

İman eden bir kişinin bütün ilmi faaliyetleri Allah'a kulluğunu en güzel şekilde ortaya koyması içindir. Kulluğun en güzel ve kâmil tecellisi namazdır. İlim insanı aklının gidebileceği en uç noktaya kadar taşır. Bu noktadan sonra akıl bazı şeyleri idrak edemez ancak insanı öyle önemli bir mevkie çıkarır ki iman eden kişi bu noktada kudret sahibi Rabbin yüceliği karşısında hayranlık duymaya başlar. Allah'ın azamet ve yüceliğini anlar ve büyük bir saygıyla hamd ve münacat ile kıyama durur.

Rabbin azameti karşısında rükûa varır. Nihayet Allah (c.c.)'ın yüceliğini tasdik ve zikirle secdeye kapanır. Kulluğuna/şehadetine bütün varlığı şahit tutmuş olur. Tam bu noktada iman etmeyen kişi ise bilgisi ile kendini yüce görmeye başladığı için bu mevkii görebilecek göz, kulak ve anlayışı kapanmıştır. Namaz kılıp kulluğunu ikrar eden kişiye karşı büyük bir nefret duyar. Namaz kulluğun zirvesi olduğu için önce namazı engellemek ister.

﴾ أَرَأَيْتَ إِن كَانَ عَلَى الْهُدَى ﴿ ١١ ﴾ أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى ﴿ ٢١

﴾ أَرَأَيْتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى ﴿ 1٣ ﴾ أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى ﴿ 1٤

Bu kâfir kendi düşüncesi konusunda bir an olsun tereddüt etmez. Belki iman eden bu kişi doğru söylüyordur belki doğru yolda olan odur diye bir kez olsun kendini sorgulamaz. İnkârında ısrarcıdır, laf dinlemeye yanaşmadan yüzünü çevirip gider. Allah'ın kendisini gördüğü, gün gibi aşikârken bunu anlamak istemez.

كَلَّا لَئِن لَّمْ يَنتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَة ﴿ 1٥ ﴾ناَصِيَة كاَذبَِة ﴾ خَاطِئَة ﴿ 1٦ ﴾ فلَيَْدعْ نَادِيَه ﴿ 1٧ ﴾ سَندَعْ الزبَّاَنيَِة ﴿ 1٨

Nihayet bu kâfir kişinin dünyadaki tutumu yukarıda anlatıldığı gibidir ve biz bu dünyada bu olaylara şahit oluyoruz. Ancak ahiret hayatındaki tutumunu ise Allah bize bildiriyor. Biz de iman ediyoruz.

15-18. “Hayır, hayır! Eğer o, bu davranışından vazgeçmezse, andolsun ki biz, onu perçeminden, o günahkâr ve yalancı perçeminden tutup cehenneme sürükleriz. O zaman o taraftarlarını yardıma çağırsın. Biz de Zebanileri çağıracağız.”

﴾ كَلَّا لَ ا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ* ﴿ 1٩

Son ayette hitap, iman edenlere dönüyor. Bu insanlara asla itaat etmememiz, onların bu düşüncelerini hoş görüp onlara yaranmak için bazı emirlerden vazgeçmememiz gerektiği, sadece Allah'a boyun eğip ona secde etmemiz ve Allah'a yakın olmamız gerektiği emrediliyor.

Havva Kızılçardak