GENÇLİK VE BAĞIMLILIK

Günümüzde bağımlılıkların hayatımızda yer alması, belki de hiç farkında olmadan, bize sormadan çat kapı girmesi durumuyla karşı karşıyayız. Maalesef daha baştan “Ben bağımlı olmam, bir kereden bir şey olmaz, istediğim zaman bırakırım” gibi klişe sözler söylesek de bir de bakmışız ki hayatımızın içinde buluruz kendisini. İlerleyen süreçlerde hayatın sanki doğal akışıymış gibi normal gelir bize.

Gençlerimiz merak, özenti, arkadaş etkisi, gruba katılma endişesi, yalnız kalma duygusu gibi saiklerle bağımlılığın pençesine düşmektedir.

Bu tuzağa düşmemizin bireysel, toplumsal, kültürel, ekonomik vs. birçok sebebi olabilir. Hiçbirimizin bu tuzaklara düşmemek gibi bir garantisi yok. Her an her şey olabilir, hepimiz her an bağımlı olabiliriz. Kimse bu konuda kendinden emin olmamalıdır. Kendine fazla güvenmemelidir. Her an bu tuzaklara karşı hazırlıklı ve donanımlı olmanın bilinciyle hareket etmeliyiz. Bilgilerimizi bilinç düzeyine çıkartarak eylemlerimizde de bunu göstermeliyiz. Aksi takdirde çok geç kalabilir, tezgâha geldiğimizin farkında bile olmayabiliriz.

Tüketim kültürünün kontrolsüz bir şekilde teşvik edildiği, reklamların kışkırtıcı ve tahrik edici olduğu bir çağda neyin ihtiyaç olup olmadığına kara vermenin kararsızlığını yaşayan gençlerimiz bu sürecin etkisinden nasıl kurtulacaklarını bilememektedirler.

Bireyselliğin, hazcılığın ve egonun alabildiğine ölçüsüzce tatmin edilmeye çalışıldığı ve bunun sınırlarının tespit edilememesi bağımlılığın en başta gelen sebepleri olarak gösterilebilir.

Bu anlamda bağımlılık kavramını iyi bilmek ve ona göre çözümler üretmek zorundayız. Yoksa atı alan Üsküdar'ı geçtikten sonra yapılacak olanlar, yitip giden zamanları ve hayatları geri getirememektedir.

Bağımlılık Nedir?

Bağımlılık insan beyninin hasta olması durumudur. Bu hastalığın tedavi edilmesi gerekmektedir. Hayatımızda bağımlılık iki şekilde tezahür etmektedir: Birincisi dışarıdan alınan bir maddenin vücudumuza yaptığı bir etkiyle oluşan fiziksel bağımlılık, buna madde bağımlılığı adı verilir. Örnek: sigara, alkol vs. gibi. İkincisi ise hiçbir madde almadan hareketlerimizi yönlendiren ve kontrol altına alan davranış bağımlılığıdır. Buna örnek ise kumar, alışveriş, oyun ve teknoloji bağımlılığıdır.

Davranış bağımlılığını anlamak ve fark etmek fiziksel bağımlılığa göre daha zordur. Çünkü burada dışarıdan alınan herhangi bir madde olmadığı için kimse kendisini davranış bağımlısı olarak kabul etmez.

Davranış bağımlılığının en etkili araçlarından birisi ise hiç şüphesiz günümüzde gençlerimizi etkisi altına alan teknoloji bağımlılığıdır. Evet, teknolojiyi kullanacağız. Onu hayatımızdan atamayız. Fakat doğru kullanmak zorundayız. Hayatımızda teknoloji olacak ama hayatımız sadece teknolojiden ibaret olmayacak. Biz onu kullanacağız, o bizi kullanmayacak. Emir ve komuta bizde olacak, onda değil.

O hâlde bağımlılık nedir? Bize zarar verdiğini bildiğimiz ve anladığımız hâlde bir maddeyi kullanmaya veya bir davranışı sürdürmeye bağımlılık denir. Burada ölçü bize zarar vermesidir.