İSLAMİ EĞİTİMİN AYDINLIĞINDA ÇOCUK

• Dışarıda başıboş dolaşıp oynamamaları, arkadaşlarıyla kaliteli zamanlar geçirmelerin sağlamak şeklinde sıralanabilir.

Bunun yanında evde mutlaka İslâmî bir kütüphane bulunmalı ki çocuklar Kur’ân-ı Kerim, sünnet ve sahabenin hayatı hakkında yeterli bilgiye sahip olsunlar. İslâm eğitimi, çocuğu bir bütünlük içerinde eğitmeyi, iyi insan ve iyi Müslüman yetiştirmeyi hedef alır.

İslâm eğitimcilerine göre çok erken yaşlardan itibaren çocuğun eğitimine başlanmalıdır. Başlangıçta beslenme, giyinme, sosyal ilişkiler ve oyun gibi tabii davranışların eğitimine önem verilir. Çocuğun güzel davranışlarının takdir edilmesi ve onu sevindirecek şekilde bazı hediyelerin verilmesi gerekir. Hatalı davranışları ise dolaylı yollarla düzeltilmeye çalışılmalı, bunları çocuğun yüzüne vurmamalı hatta çoğu zaman görmemezlikten gelmelidir. Hataların düzeltilmesinde kötü söz, azarlama, bağırıp çağırma ve tehditler savurma faydadan çok zarar getirir. Bu durumlar çocukta inatçılığın gelişmesine ve nasihatin etkisinin ortadan kalkmasına yol açar.

İslâm eğitimcileri çocuğun eğitilmesinde iki genel kuraldan hareket ederler: Birincisi, çocuğun gelişim aşamalarının dikkate alınması ve her bir aşamanın özelliğine göre uygun bilgi ve davranışların kazandırılması. İkinci aşama, ferdi farklılıkların dikkatle korunması ve her çocuğa kendi yeteneğine uygun düşen bilgi ve davranışların öğretilmesidir.

İslâm eğitimde temel metod, sevgi ve şefkattir. Zor kullanma ve dayak atmak çok sınırlı durumlar için, çocuğu fazla incitmeyecek tarzda ve son çare olarak uygun görülmüştür. Bununla birlikte Hz. Peygamber’in, hayatı boyunca hiçbir çocuğu dövmediğini bildiren birçok hadise dayanarak, dövmenin doğru olmadığını savunan eğitimciler vardır.

Dinî esasların öğretimi, çocuğun kendisine söylenenleri tam olarak anladığı ve kendi düşüncelerini tam olarak anladığı ve kendi düşüncelerini az çok ifade edebildiği yaşlardan itibaren başlatılmalıdır. Bu konuda ilk önce tevhid inancını içeren cümle ve ifadeler öğretilmelidir. Hz. Peygamber’in, “Çocuklarınıza en önce ‘lâ ilâhe illallah’ cümlesini öğretiniz” şeklinde tavsiyede bulunduğu nakledilir. İlkokul çağından itibaren Kur’ân-ı Kerim öğretimine başlatılabilir. Çocuk yedi yaşına geldiğinde namaz kılmaya başlatılmalıdır. Ancak çocuğu namaza alıştırmada genel olarak yumuşak bir yol tutulmalı, bu konuda çocuğun tam bilgi sahibi olması temin edilmeli ve zaruret olmadıkça zora başvurulmamalıdır.

Çocuğa kısa duaların öğretilmesi de çok önemlidir. Çocuğun terbiyesinde Hz. Âdem’den başlayarak, Kur’ân’la insanlığa yayılan ilâhî yardım talebi yani dua, çocuğun sosyalleşmesinde, duygularının eğitilmesinde, karakterinin sağlamlaşmasında, şahsiyetinin kuvvetlenmesinde, ahlâkî duygularının gelişmesinde, çocuktaki içsel enerjinin niyet haline dönüşmesinde ve din eğitiminin hedeflediği mükemmel insanın yetiştirilmesinde merkezî bir öneme sahiptir.

İslâmî eğitimin aydınlığında yetişen çocuk, güzel ahlâk üzere yaşayan çocuktur. Kutlu Nebi (s.a.v.) “Ben güzel ahlâkı tamamlamak üzere gönderildim” diyerek ahlâkın eğitimdeki önemine atıfta bulunmuştur. Çocuklarımız İslâm’ın ahlâk öğretileriyle terbiye edilmelidir. İslâm’ın ahlâk öğretileri, Allah’ın bütün yarattıklarına karşı merhametli olmayı, sosyal ilişkilerde dürüstlük ve güvenirliliği, karşılık beklemeden sevgi ve fedakârlığı, samimiyet ve iyi niyeti, kötü arzuların bastırılmasını ve daha birçok erdemleri ihtiva etmiştir.

Bu ahlâkî öğretiler bizleri ve neslimizi insanlar arasındaki ilişkilerde mükemmelliğe götüren esaslardır.

İslâmî eğitimin aydınlığında çocuklarımıza; özgür düşünceli, sorgulayan, yanlışlara her ne pahasına olursa olsun karşı duran, ahlâklı, faziletli bir duruş örneği model şahsiyetler gösterilmelidir ki, çocuk bu erdemli davranış biçimlerini hayatına geçirsin.

Hülâsa biz Müslümanlar, Kur’ân-ı Kerim’in rehberliğinde örnek şahsiyetli nesiller yetiştirmek, dört başı mamur İslâm medeniyetini bu yetişen öncü nesille yeniden inşa edebilmek ve aydınlık yarınların olduğu müreffeh bir dünyayı ve sonsuz saadetin olduğu bir ukbâyı onlar için istiyorsak İslâm’ın evrensel öğretileriyle çocuklarımızı yetiştirmeli ve terbiye etmeliyiz.

Ne mutlu her dem sorumluluk bilinci içinde, İslâm’ın aydınlık eğitim sistemi ile çocuklarını yetiştirebilenlere!

İdris Kerimoğlu