SEYYİD KUTUBU NASIL OKUMALIYIZ?

Dünya Müslümanlarının İslami mücadelelerinden yararlanmamız lazım. Tecrübelerinden yararlanabilmemiz için ne yaptıklarını nasıl yaptıklarını neye dayanarak yaptıklarını görmemiz lazım. Hem iyi taraflarını almak için de hem onların düştüğü hataya düşmemek için bunu yapmalıyız.

Mesela hepimizin bildiği sevdiği Seyyid Kutub’u bizler okuruz. Ama ondan yararlanabilmemiz için Seyyid Kutub’un hangi ahvalde ve şartta yaşadığını, Mısır’ın o günkü problemlerinin neler olduğunu, Seyyid Kutub’un kime ve neye karşı çıktığını çok teferruatlı bir şekilde bilememiz gerekir. Ondan alıp aynen buraya kopyalarsak bu eksik olur, yanlış olur. Böyle bir akıl olmaz ve buna da akıl denmez kopyalama denir. Biz kopyacı değiliz, biz alır değerlendiririz. Değerlendirmek için önce kendi aklını kullanacaksın. Bir olayı kendi şartların içerisinde alıp masaya yatıracaksın, buradan bize ait olanı alacak bize ait olmayanı ise atacaksın.

Seyyid Kutub’un söylediklerinin bir kısmı Mısır’ın o günkü şartlarına aittir. O günkü şartlarda İngilizlerin sömürgesi olan ve ona karşı çıkan bir Mısır vardır. İkincisi Seyyid Kutub’un kendi şahsi, psikolojik baskısı altındaki halleri yansıtan düşünceleri vardır. Seyyid Kutub kitaplarının bir kısmını cezaevinde şartlarında, büyük bir baskı altında ve onun getirdiği psikolojik hal ile yazmıştır. Üçüncü olarak Seyyid Kutub’un kendine ait karakterini de unutmamak gerekir.

Biz Seyyid Kutub’un cihan şümul İslam anlayışını alır kendimize uygularız ama Mısır’a ait şartları dışarıda tutarız. Seyyid Kutub’un hapishane şartlarında, baskının getirmiş psikoloji ile yazdıklarını dışarıda tutarız. Kendi özel karakterini de dışarıda tutarak ondan faydalanmaya çalışırız. Tabi bu, aklını kullanan, kendini bilen, davasını bilen, çevresini bilen insanın yapabileceği bir şeydir. Akıl yürütmekte zaten böyle bir şeydir. Birebir alıp kopyalamakla kaybederiz.

Kâzım Sağlam

* Bu yazı, Kâzım Sağlam Hocamızın "İslami Hareketler ve Akıl Yürütme Biçimleri" seminerinden deşifre edilmiş bir bölümdür.